Od zgodności do oszczędności. Jak PPWR może pomóc obniżyć koszty w branży mleczarskiej.
Jeszcze do niedawna opakowanie było w wielu firmach traktowane przede wszystkim jako koszt. Jego zadaniem była ochrona produktu, zapewnienie sprawnego transportu i wsparcie sprzedaży. Dziś, w związku z wejściem w życie rozporządzenia PPWR, coraz więcej przedsiębiorstw musi spojrzeć na opakowania znacznie szerzej.
Dla producentów żywności, w tym firm z branży mleczarskiej, nowe regulacje oznaczają konieczność przeanalizowania stosowanych rozwiązań opakowaniowych. W praktyce taki przegląd powinien prowadzić nie tylko do zapewnienia zgodności z przepisami, ale również do identyfikacji obszarów generujących niepotrzebne koszty. Dlatego dla wielu przedsiębiorstw PPWR może stać się impulsem do poprawy procesów produkcyjnych, logistycznych i zakupowych.
Choć większość dyskusji wokół PPWR koncentruje się na nowych obowiązkach, firmy, które rozpoczęły już przygotowania, coraz częściej dostrzegają również potencjał optymalizacyjny związany z tym procesem.
Największe wyzwania dopiero przed nami
Część przepisów PPWR zaczęła obowiązywać 12 sierpnia 2026 r., jednak wiele wymagań będzie wdrażanych stopniowo w kolejnych latach. W 2028 roku zaczną obowiązywać nowe zasady oznakowania opakowań. Z kolei od 2030 roku stosowane będą kluczowe wymagania dotyczące projektowania opakowań, ich recyklowalności, ograniczania pustej przestrzeni oraz eliminacji wybranych formatów opakowań.
Może się wydawać, że producenci mleka i produktów mlecznych mają jeszcze dużo czasu na przygotowanie się do zmian. W praktyce jednak dostosowanie rozwiązania opakowaniowego rzadko dotyczy wyłącznie samego opakowania. Zmiany wpływają również na proces pakowania, logistykę, magazynowanie, transport oraz współpracę z sieciami handlowymi. Dlatego przygotowania warto rozpocząć odpowiednio wcześniej.
PPWR zaczyna się od danych
Pierwsze doświadczenia przedsiębiorstw pokazują, że dziś największym wyzwaniem jest zebranie i uporządkowanie danych niezbędnych do wykazania zgodności z wymaganiami PPWR. Wiele firm teraz odkrywa, że nie posiada pełnej wiedzy o wszystkich materiałach wykorzystywanych w swoich opakowaniach. Pojawiają się pytania dotyczące składu materiałowego, zawartości recyklatu, pochodzenia surowców, identyfikowalności komponentów czy dokumentacji potwierdzającej zgodność.
Dla branży mleczarskiej, która często zarządza setkami indeksów produktowych i wieloma formatami opakowań, uporządkowanie tych informacji jest nie tylko konieczne z punktu widzenia regulacyjnego. To również pierwszy krok do identyfikacji obszarów, w których możliwe są oszczędności.
Warto jednak pamiętać, że proces gromadzenia danych wymaganych przez PPWR nie służy wyłącznie spełnieniu obowiązków regulacyjnych. Dla wielu firm jest to pierwsza od lat okazja do kompleksowego przeglądu stosowanych opakowań i procesów pakowania. To właśnie na tym etapie często ujawniają się nieefektywności, które wcześniej pozostawały niezauważone, a które mogą generować niepotrzebne koszty.
PPWR szansą na optymalizację kosztów dla producentów z branży mleczarskiej
To właśnie na etapie gromadzenia danych wiele przedsiębiorstw po raz pierwszy analizuje kompleksowo cały system pakowania. W efekcie okazuje się, że część stosowanych rozwiązań generuje dodatkowe koszty, które wcześniej pozostawały niezauważone.
W wielu przypadkach analizy pokazują, że:
- stosowanych jest zbyt wiele podobnych formatów opakowań,
- niektóre konstrukcje wykorzystują więcej materiału, niż jest to konieczne,
- przestrzeń na paletach nie jest wykorzystywana optymalnie,
- produkty zajmują zbyt dużo miejsca w magazynach i transporcie,
- proces pakowania można uprościć.
Samo PPWR nie generuje tych oszczędności. Skłania jednak firmy do przeprowadzenia analiz, które pozwalają je zidentyfikować.
Przykładowo ujednolicenie części formatów opakowań może uprościć zakupy, ograniczyć liczbę indeksów oraz zmniejszyć poziom zapasów. Z kolei optymalizacja konstrukcji opakowania może zwiększyć liczbę produktów mieszczących się na palecie, ograniczyć liczbę transportów i zmniejszyć zapotrzebowanie na powierzchnię magazynową. Przy dużych wolumenach nawet niewielkie zmiany mogą przekładać się na wymierne korzyści finansowe.
Rok 2030 będzie premiował dobrze zaprojektowane opakowania
Jednym z kluczowych założeń PPWR jest ograniczenie nadmiaru materiałów opakowaniowych. Nie oznacza to jednak projektowania jak najlżejszych opakowań za wszelką cenę. Celem jest stworzenie rozwiązań, które przy możliwie niskim zużyciu materiału nadal skutecznie chronią produkt, spełniają wymagania logistyczne i pozostają wygodne dla konsumentów.
Dla producentów mleczarskich oznacza to konieczność analizy nie tylko opakowań jednostkowych, lecz także opakowań zbiorczych, ekspozycyjnych i transportowych. To właśnie w tych obszarach często znajdują się największe możliwości ograniczenia kosztów materiałowych i logistycznych.
Od 2030 roku istotne będzie również ograniczenie pustej przestrzeni w opakowaniach oraz ocena ich recyklowalności. Znaczenie będą miały nie tylko główne materiały, ale także etykiety, kleje, nadruki i inne elementy konstrukcyjne wpływające na możliwość recyklingu całego opakowania.
Koszt opakowania to coś więcej niż cena zakupu
Przygotowania do PPWR skłaniają wiele firm do szerszej analizy kosztów związanych z opakowaniami. Coraz częściej oceniane są nie tylko koszty zakupu, ale również wpływ opakowania na magazynowanie, transport, proces pakowania czy poziom uszkodzeń produktów.
W praktyce opakowanie o niższej cenie zakupu nie zawsze jest rozwiązaniem najbardziej ekonomicznym. Jeśli powoduje niższą efektywność logistyczną, zwiększa zużycie materiałów lub generuje dodatkowe koszty operacyjne, całkowity koszt jego stosowania może być wyższy niż w przypadku pozornie droższego rozwiązania.
W kolejnych latach rosnącego znaczenia nabiorą również opłaty związane z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta (ROP). Planowany system zakłada powiązanie wysokości opłat z zasadą ekomodulacji. Ich wysokość będzie zależeć między innymi od cech takich jak recyklowalność, koszty zbiórki, sortowania i recyklingu opakowań. Oznacza to, że decyzje projektowe podejmowane dziś mogą wpływać na przyszłe koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa.
Dlaczego warto zacząć już teraz?
Choć kluczowe wymagania PPWR związane z projektowaniem opakowań zaczną obowiązywać dopiero od 2030 roku, przygotowania warto rozpocząć już dziś. Wczesna analiza stosowanych opakowań daje większą swobodę w planowaniu zmian i pozwala wykorzystać ten proces nie tylko do zapewnienia zgodności opakowań z przepisami, ale również do identyfikacji obszarów możliwych do optymalizacji poprzez zmianę rozwiązania opakowaniowego.
Dlatego warto patrzeć na PPWR nie tylko jako na nowe wymagania regulacyjne. Dla wielu producentów mleczarskich może to być okazja do uporządkowania całego obszaru związanego z pakowaniem produktów, usprawnienia logistyki i znalezienia oszczędności, które w innych okolicznościach mogłyby pozostać niezauważone. Firmy, które rozpoczną przygotowania wcześniej, zyskają większą elastyczność w dostosowaniu się do nowych wymagań i wykorzystaniu potencjalnych korzyści operacyjnych, co może stanowić istotną przewagę konkurencyjną.
To właśnie w ten sposób PPWR może przełożyć się na realne korzyści dla biznesu w branży mleczarskiej i nie tylko.
Autorem artykułu jest Jarosław Siuta, Project Manager ds. Better Planet Packaging
